eSafety and eTwinning

  • B. Eğilimler/sorunlar/politikalar ve uygulamalar

  • B1: Haklar ve sorumluluklar

  • S6: Çevrimiçi olan insanların hakları ve sorumlulukları nelerdir?

    Çevrimiçi olduğunuzda sahip olduğunuz hakları ve sorumlulukları bilmek, her zaman kolay değildir. Dikkat etmeniz gereken basit bir kural, çevrimdışı olarak neleri yapabileceğinizi düşünmektir. Genel olarak, hem çevrimiçi hem de çevrimdışı kurallar aynıdır, ancak kendinizi ‘gerçek dünyaya’ açık bir referans noktası olmayan bir durumda bulabilirsiniz, bu nedenle çevrimiçi olduğunuz sırada sahip olduğunuz hakları bilmek de aynı derecede önemlidir.

    1. Haklar ve düzenlemeler hakkında daha fazla bilgi edinmek için, Code of EU Online Rights (AB Çevrimiçi Haklar Yönetmeliği)’ne göz atabilirsiniz. 

    2. Bu konuyla ilgili alıştırmalar arıyorsanız, "Haklarım ve sorumluluklarım" konusunun tartışıldığı Web We Want adlı gençlere yönelik kitapçığın 1. Bölümünü gözden geçirebilirsiniz. 

  • B2: Gizlilik ve verilerin korunması

  • S7: Okul cihazları, kötü amaçlı yazılımlara karşı nasıl korunur?

    Kötü amaçlı yazılım, sahibinin izni olmaksızın bir bilgisayar ağına veya sisteme gizlice erişmek için tasarlanmış ve virüsleri, solucanları ve casus yazılımları içerebilen kötü amaçlı yazılımlara verilen terimdir. Kötü amaçlı yazılım sisteme yerleştiğinde; sistemdeki kişisel bilgilerin ele geçirilmesi veya tamamen tahrip edici olabilmesi için müdahaleci veya sinir bozucu olmak arasında değişen istenmeyen sonuçlara neden olur. Kötü amaçlı yazılım; spam yoluyla, bozulmuş dosyaları indirerek veya virüs bulaşmış taşınabilir aygıtlar (USB, harici sabit disk, e-posta, cep telefonu vb.) aracılığıyla bir okulun BT sistemine girer. 

    Dikkate alınması gereken eylemler şunlardır: 

    1. Güvenlik açıklarını önlemek için güvenlik duvarlarının ve anti-virüs koruma sistemlerinin yüklenmesi ve bunların güncel tutulması

    2 . Okuldaki makinelerde kullanılan web tarayıcılarının güvenlik ayarlarının kişiselleştirilerek istenmeyen web sitelerinin ve pop-up'ların engellenmesi

    3. Öğrencilere bunların neden yapıldığının anlatılması ve yapılanların onları korumaya yönelik olduğunun açıkça ortaya konması

    4. İnternetin kullanımı ve okuldaki makinelerde kişisel postaların kötü amaçlı yazılımlara karşı otomatik olarak denetimi konusunda titizlikle uygulanmış bir protokolün oluşturulması

    5. Personelinize dosya indirirken veya taşınabilir cihazlar kullanırken potansiyel olarak virüs bulaşmış dosyaları ve güvenli uygulamaları tespit etmeleri için temel eğitimlerin verilmesi

    6. Personel ve öğrenciler dahil olmak üzere herkese, okul makinelerinde kullanmadan önce tüm dosyalara kötü amaçlı yazılım taraması yapmaları gerektiğinin öğretilmesi

    7. Kötü amaçlı yazılımlarla ilgili tüm sorunları ele almak ve resmi bir olay işleme prosedürünü yerine getirmek için eğitimli bir kişinin belirlenmesi.

  • S8: Okuldaki hassas veriler nasıl korunur?

    Bir okuldaki hassas veriler; öğrencilerin, velilerin ve personelin kişisel bilgilerini, öğrencilerin akademik, sağlık ve psikolojik bilgilerini, personel ücretlerini ve kariyerleriyle ilgili detayları ve okul yönetimiyle ilgili verileri içerir ancak bunlarla da sınırlı değildir. Bu veriler yerel bilgisayarda, mobil depolama aygıtlarında, okulda veya başka yerlerde (giderek artan bir şekilde bulutta) bulunan sunucularda veya özel veya paylaşılan bir yazıcıdaki çıktılarda saklanabilir. Yetersiz koruma veya bu tür verilerin hatalı bir şekilde açıklanması; gizlilik ihlali veya veri koruma yasalarının ihlaline neden olabilir.

    Dikkate alınması gereken eylemler şunlardır:

    1. Biri öğrenci, personel ve ebeveyn etkileşimleri için, diğeri son derece güvenli bir sunucuda olmak üzere yönetim için olmak üzere iki ayrı bilgisayar ağı ortamının bulundurulması

    2. Bilgisayar korsanlarının hedefi haline gelmekten kaçınmak için virüsten koruma sisteminizin güncel tutulması

    3. Hassas verilerin şifrelenmesi ve şifre ile korunması, şifrelenmemiş verilerin asla taşınabilir bir araçta saklanmaması.

    4. Personele hassas verilerin korunması hakkında temel eğitim verilmesi – Eğitim desteği için ulusal Veri Koruma Komisyonu bürosuyla iletişime geçin.

    5. Hassas verileri idari sistemlerden kopyalamak veya indirmek için titizlikle uygulanmış bir protokol oluşturulması - mümkün olduğunca bunu yapmaktan kaçının.

    6. Uyumlu cihazların düzenli olarak yedeklenmesi.

    İpucu! Hassas dökümanları, herkesin kullanımına açık olan yazıcılarda bırakmayın! Çöp kutularına atmadan önce bu tür dökümanları parçaladığınızdan emin olun. Ayrıca; gerekmedikçe, hassas verileri bir araya toplamaktan kaçının. Sahip olmadığınız bir şeyi, riske atamazsınız!

  • S9: Okullarda mobil cihazlar kullanılırken nelere dikkat edilmelidir?

    Mobil araçların kullanılması, internete erişimin her yerde ve herkese açık olduğu anlamına gelmektedir. Cep telefonlarının varlığı, sınıfta proaktif ve yaratıcı bir şekilde kullanıldığında benzeri görülmemiş fırsatlar sunar, ancak bazen hile ve zorbalık gibi istenmeyen davranışlara yol açan karışıklıklara da neden olabilir. Her iki durumda da, okulların sahip oldukları alanlar içinde geçerli olacak bir politika geliştirmeleri ve hem personel hem de öğrenciler için okul binalarında uygulamaları önerilir. 

    Dikkate alınması gereken eylemler şunlardır: 
    1. Cep telefonlarının sınıfta (daha) yapıcı bir şekilde nasıl kulllanılabileceği hakkında düşünülmesi
    2. Cep telefonlarının personel ve öğrenciler tarafından taşınması ve kullanımıyla ilgili okul politikası kurallarının okul içinde sürekli uygulanmasının sağlanması – İlgili politika en azından aşağıda yer alan soruların cevabını içermelidir:
    a. Okulda cep telefonu kullanımına ne zaman izin verilir/bu cihazların kullanımı ne zaman yasaktır?
    b. Fotoğraf ve video uygulamaların kullanılmasına izin verilir mi ve hangi koşullarda çekilen fotoğraf ve video yayınlanabilir?
    c. Cep telefonları, ders sırasında nerede tutulmalıdır?
    d. Öğrenciler cep telefonlarıyla okulun Wi-Fi ağına erişebilirler mi?
    e. Ne tür içerikler kullanılabilir?
    f. Cep telefonu politikasının ihlal edilmesinin sonuçları nelerdir?
    3. Okulunuzun e-Güvenlik politikası içinde djital teknolojilerin sınıfta nasıl kullanılabilip nasıl kullanılamayacağı hakkında bir bölümün oluşturulması
    4. Cep telefonu politikasını gözden geçirmek ve politika ihlali söz konusu olursa yapılacak eylemleri tartışmak için personeliniz ve öğrencilerinizle düzenli görüşmeler yapılması
    5. Okulun cep telefonu politikası, bu önlemlerin neden alındığı ve politika ihlalinin ne gibi sonuçlara yol açabileceği hakkında velilerin bilgilendirilmesi.

    Bir cep telefonuna el konulması durumunda; telefondaki kişisel verilerin korunmasını sağlamak amacıyla, öğrenci telefonu öğretmene teslim etmeden önce kapatmalıdır. Eğer telefon okul gününün sonunda geri verilmezse, veliler bilgilendirilmeli ve cep telefonu güvenli bir yerde saklanmalıdır.
    Eğer öğrencilerin okulun Wi-Fi ağına erişimlerine izin veriliyorsa, bu personel/ana faaliyet alanı tarafından kullanılan güvenli olan ağdan farklı bir ağ üzerinden yapılmalıdır.
     

  • S10: Şifremi daha sık mı değiştirmeliyim?

    Birçok çevrimiçi araç, kaydolmayı gerektirir. Şifre oluşturmak, çok sık yaptığımız birşeydir, ama üzerinde yeterince düşünüyor muyuz? Güçlü bir şifre, çevrimiçi itibarınızı korumaya yardımcı olabilir ve bazı temel şifre güvenliği kuralları titizlikle uygulanmalıdır.

    Faydalı öneriler:

    1. Bir şifre, sisteminize erişimi açan önemli bir anahtardır; kullanıcılara standart bir “ilk kullanım şifresi” vermekten kaçının!
    2. Sisteminizin her yeni gelen kişiye farklı bir şifre atadığından emin olun ve bu kişilerden okul sistemine ilk girişlerinde kendi şifrelerini oluşturmalarını isteyin.
    3. Personelinize ve öğrencilere güvenli bir şifre oluşturmanın 4 altın kuralını hatırlatın:

    a. Şifrenizi uzun ve karmaşık hale getirin, ideal olanı 10 ve 14 karakter arasında olmasıdır; şifrenin uzunluğu, şifrenin güçlü olmasının en önemli unsurudur.
    b. Sayıları, sembolleri, büyük ve küçük harfleri ve noktalama işaretlerini karışık bir şekilde kullanın.
    c. Şifreyi hatırlamak için anımsatıcı araçlar kullanın. Örneğin; “My daughter, Harriet, is a great tennis player (Kızım, Harriet, iyi bir tenis oyuncusudur)” cümlesinin kısaltması “Md,h,=gr8tP” olur veya “I love singing in the rain every single day! (Her gün yağmurda şarkı söylemeyi seviyorum)” cümlesinin kısaltması olarak “I<3SitR364!” kullanılabilir.
    d. Şifrede hiçbir zaman kişisel olarak sizi tanımlayan bilgileri kullanmayın. İsimler, doğrum tarihleri, evcil hayvanlar, cadde isimleri, telefon numaraları, plaka numaraları hep bu kapsama girer. Bunlar, hesabınıza erişim kazanmaya çalışan herkes için ilk tahminler olacaktır.

    4. e-Güvenlik politikanıza şifre yönetimi ile ilgili temel kuralları ekleyin; öğretmenlerinizden öğrencileriyle birlikte, ne imzaladıklarının hatırlatıcısı olan AUP’a (Kabul edilebilir Kullanım Politikaları) sık ve düzenli bir şekilde bakmalarını isteyin.

    Kendinize hatırlatın: Bir şifre, diş fırçası gibidir; asla paylaşılmamalı ve değiştirilerek veya Dashlane veya LastPass gibi bir şifre yöneticisi aracı kullanılarak iyi şekilde yönetilmelidir! Eğer kullanıcılar şifrelerini bir yerlere yazmaya gerçekten ihtiyaç duyuyorlarsa, erişim sağladığı cihazdan uzak bir yerde iyi bir şekilde saklanmalıdır.

    Okulunuzu en son BİT gelişmeleriyle güncel tutun ve daha fazla destek için e-Güvenlik Etiketi projesinin hizmetlerine göz atın.

  • B3: Telif hakkı

  • S11: Materyallerini paylaşan öğretmenler telif hakkı talep etmeli mi?

    Telif hakkı; yayınlanan veya yayınlanmayan çalışmalarınızı, para ya da tazminat ödenmeksizin yetkisiz bir şekilde kopyalanmaktan korumaktadır. Telif hakkı sadece kitapları değil; aynı zamanda reklamları, makaleleri, gafik tasarımları, etiketleri, mektupları (e-postalar dahil), şarkı sözlerini, haritaları, müzik kompozisyonlarını, ürün tasarımlarını v.b. kapsar.

  • S12: Creative Commons (Yaratıcı Beraberlikler) lisansı nedir ve nasıl işler?

    Creative Commons telif hakkı lisansları ve araçları, birey olarak kişilerden büyük şirketlere ve kuruluşlara kadar herkese yaratıcı çalışmalarına telif hakkı izni vermek için basit ve standart bir yol sunar.

    Tüm Creative Commons lisanslarının birçok önemli özelliği ortaktır. Her lisans, kreatöre – araçlarımızı kullananlara lisans sahibi diyoruz- telif hakkını saklı tutma konusunda yardımcı olurken, başkalarının en azından ticari olmayan bir şekilde söz konusu çalışmayı kopyalamasına, dağıtmasına ve bu çalışmadan faydalanmasına imkan tanır. Her Creative Commons lisansı, lisans sahiplerinin yaptığı çalışmalar için hak ettikleri krediyi almasını sağlar. 

  • S13: Telif hakkıyla korunan materyalleri (fotoğraflar, videolar, sunumlar, müzik) nasıl bulabilirim?

    Yeniden kullanılabilir içerik aramak, Creative Commons tarafından mümkün kılınan önemli bir işlevdir. Creative Commons içerikleri hakkında arama yapmak için Google ’ı kullanabilir, Flick ile resim, Jamendo ile album ve spinxpress ile genel medya içerikleri arayabilirsiniz. Vikipedia’nın multimedya deposu olan Wikimedia Commons da, Creative Commons lisanslarının temel bir kullanıcısıdır. Müzik aramak için; eTwinning için geliştirilmiş olan Malbert's Melodier kullanabilirsiniz. 

    Daha fazla bilgi için, Creative Commons internet sitesine bakabilirsiniz. 
    Atıf lisansı hakkında daha fazla bilgiyi buradan edinebilirsiniz.