article image

Nauczanie o gospodarce obiegowej - koncepcja łącząca działania na rzecz ochrony środowiska w szkołach

Koncepcja gospodarki obiegowej jest nowym podejściem do zrównoważonego rozwoju. Perspektywa ta czerpie ze świata przyrody, gdzie wszystko jest postrzegane jako zasób do wykorzystania na kolejnym poziomie łańcucha pokarmowego, w rezultacie czego mamy zerowe ilości odpadów.

Koncepcja gospodarki obiegowej stanowi wyzwanie dla obecnego liniowego modelu produkcji i konsumpcji. Model liniowy obejmuje następujące 4 kroki:

  • Weź od natury;
  • Wytwórz produkt;
  • Korzystaj z produktu;
  • Wyrzuć odpady, co często powoduje zanieczyszczenie zasobów.

Model ten stworzył gospodarkę, która jest w dużym stopniu uzależniona od wykorzystania energii i innych zasobów do produkcji i dostarczania produktów i usług, co prowadzi do degradacji natury, której jesteśmy częścią i od której jesteśmy zależni, aby zaspokoić nasze codzienne potrzeby.

Rozwój wiedzy, wartości, postaw i zachowań ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia koncepcji gospodarki obiegowej, ponieważ skutkuje pozytywnymi działaniami zmierzającymi do osiągnięcia celu, jakim jest generowanie jak najmniejszej liczby odpadów. Nauczanie o gospodarce obiegowej można wprowadzić w ramach istniejących inicjatyw na rzecz edukacji ekologicznej, takich jak nauczanie o oszczędzaniu energii, gospodarce odpadami, różnorodności biologicznej, zmianach klimatu itp.

Jeśli uczysz o działaniach na rzecz zrównoważonego rozwoju w szkole, gospodarka obiegowa jako koncepcja pomaga przezwyciężyć obecne silosy działań na rzecz środowiska. Stwarza możliwość modelowania koncepcji i zasad gospodarki obiegowej na poziomie całej szkoły, co pozwala wzmocnić wizję zrównoważonego świata. Każda szkoła, korzystając z pewnej dozy twórczego myślenia, może z łatwością podejmować działania, które będą pomocne w promowaniu gospodarki obiegowej. Chodzi o to, aby odzwierciedlać naturalne procesy i produkować zasoby, a nie odpady. Niezbędne jest tu myślenie krytyczne, aby dokonać przeglądu każdego zasobu, który wchodzi do szkoły, śledzić proces, przez który przechodzi by stać się czymś bezużytecznym. Dzięki takiemu przeglądowi dowiesz się, że:

  1. W prosty sposób możesz zmienić sposób konsumpcji, aby uzyskać zerową ilość odpadów. Można to osiągnąć korzystając z produktów lub usług, które są trwałe, wykorzystują materiały nadające się do recyklingu i nadają się do naprawy.
  2. Należy oddzielać zasoby biologiczne, które mogą być naturalnie kompostowane i elementy, które mogą zostać przywrócone do postaci naturalnej z innych zasobów, które mogą być ponownie wykorzystane lub poddane recyklingowi. Materiały takie jak metale i tworzywa sztuczne mogą być ponownie wykorzystane do celów produkcji.
  3. Korzystanie z energii odnawialnej zmniejsza uzależnienie od węgla i innych paliw kopalnych. Pamiętaj, że wykonywanie pracy za pomocą rąk lub nóg to także korzystanie z energii odnawialnej.

Działania, które przyczyniają się do promowania gospodarki obiegowej:

  1. Odmawiaj: nie korzystaj z rzeczy, których nie potrzebujesz i rzeczy, których nie możesz poddać recyklingowi.
  2. Ograniczaj konsumpcję. Pomyśl o dzieleniu się, wynajmowaniu lub pożyczaniu zamiast kupowania.
  3. Wykorzystuj ponownie by wydłużyć żywotność produktu poprzez naprawę, renowację i używanie rzeczy do innych celów.
  4. Poddawaj recyklingowi i odzyskuj materiały takie jak metal, papier, plastik.

Circular Economy

Aby zilustrować te działania uczniom, można porozmawiać z nimi o jednym z najbardziej powszechnych produktów, które są im bardzo dobrze znane, np. o papierze. Mogą oni zadawać następujące pytania, aby ocenić, w jakim stopniu ich działania mają wkład w promowanie gospodarki obiegowej:

  1. Czy produkty papierowe są wykonane z papieru z recyklingu?
  2. Gdzie można ograniczyć lub wyeliminować zużycie papieru?
  3. Czy produkty posiadają oznakowanie zrównoważonego rozwoju, takie jak - Forest Stewardship Council (FSC)?
  4. Co się robi z używanymi książkami - czy przekazuje się je młodszym uczniom?
  5. Jak i gdzie można ponownie wykorzystać lub bezpiecznie pozbyć się zużytego papieru?

Proces przeglądu można przeprowadzić w odniesieniu do wszystkich wyborów konsumpcyjnych, których dokonujemy w celu promowania gospodarki obiegowej. Miejcie na względzie to, co powiedział Albert Einstein: „Nie możemy rozwiązywać problemów używając takiego samego schematu myślowego, jakim posługiwaliśmy się w trakcie ich pojawienia się”.

Foundation for Environmental Education (Fundacja Edukacji Środowiskowej) realizuje projekt pn. Eco-Schools Project for Advancing Circular Economy (E-SPACE) (Projekty eko-szkół na rzecz promowania gospodarki obiegowej).

Aby dowiedzieć się więcej o projekcie, wejdź na stronę: https://www.ecoschools.global/espace

Pramod Kumar Sharma, Dyrektor ds. Edukacji, Fundacja Edukacji Środowiskowej