article image

Edukacja włączająca: Wywiad z moderatorką grupy Marijaną Smolcec

Hasłem przewodnim eTwinningu w 2017 roku jest włączenie społeczne i w tym duchu chcielibyśmy przedstawić wam jedną z naszych wybranych grup zajmujących się edukacją włączającą.

Jednym z czterech priorytetów przyjętych przez Komisję Europejską po Deklaracji Paryskiej jest „promowanie kształcenia dzieci i młodzieży znajdujących się w trudnym położeniu, poprzez zapewnienie edukacji i szkoleń, które będą odpowiadały ich potrzebom”.

eTwinning, wypełniając swoje zdecydowane zaangażowanie na rzecz współpracy i komunikacji pomiędzy nauczycielami i uczniami z całej Europy, na tegoroczne hasło przewodnie swoich działań wybrał włączenie społeczne, by w ten sposób połączyć siły nauczycieli i szkół zajmujących się tym tematem.

Wybrana grupa eTwinning zatytułowana Inclusive Education (edukacja włączająca) adresowana jest do edukatorów pracujących z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, z trudnościami w nauce oraz – w niektórych przypadkach – z uczniami uzdolnionymi. Grupy eTwinning to dla nauczycieli jeden z najlepszych sposobów dzielenia się i wymiany. Mieliśmy okazję porozmawiać z panią Marijaną Smolcec, moderatorką wspomnianej grupy i jednocześnie nauczycielką języka angielskiego z Chorwacji, której zadaliśmy także kilka pytań. Mamy nadzieję, że odpowiedzi, których udzieliła, będą dla was tak samo interesujące jak dla nas!

1. W oparciu o pani doświadczenie, a także doświadczeni innych nauczycieli z pani grupy, jak bardzo zmieniło się postrzeganie uczniów przejawiających trudności w nauce lub mających specjalne potrzeby edukacyjne przez nauczycieli oraz rodziców?

Myślę, że ten sposób postrzegania zmienił się bardzo. Nauczyciele częściej dostrzegają uczniów z trudnościami lub takich, którzy mają specjalne potrzeby edukacyjne i są zdeterminowani, by pomóc tym młodym ludziom osiągnąć ich cele edukacyjne i umożliwić im przyjęcie do zwykłych szkół, wciąż jednak potrzebują pomocy ze strony specjalistycznych instytucji  oraz nauczycieli na co dzień pracujących z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych (SPE). Nauczyciele nie zawsze są przygotowani do pracy w klasach integracyjnych, tak więc komunikacja i współpraca pomiędzy nauczycielami SPE, psychologami, rodzicami i innymi instytucjami specjalistycznymi ma istotne znaczenie. Tam, gdzie brakuje takiego wsparcia, nauczyciele zwykle zwracają się do siebie nawzajem, dlatego też założyłam grupę, w której mogą oni znaleźć wsparcie, podzielić się swoimi przemyśleniami, konspektami lekcji i gdzie uczą się od siebie wzajemnie.

2. Czy miałaby pani dla nas jakieś wskazówki, jak motywować i angażować uczniów o specjalnych potrzebach, takich jak dzieci autystyczne lub dzieci z trudnościami w nauce, np. z dysleksją, by mogły nabrać pewności siebie, której potrzebują?

Na podstawie swojego doświadczenia mogę powiedzieć, że uczniów z określonymi trudnościami w nauce można łatwo zmotywować za pomocą różnych narzędzi opartych na nowych technologiach. W chwili obecnej mamy szeroki wachlarz technologii asystujących, które w większości przypadków dostępne są nieodpłatnie. W ramach naszej grupy zorganizowaliśmy też kilka warsztatów online z udziałem ekspertów, prezentujących narzędzia i strategie, z których nauczyciele mogą skorzystać w swojej pracy z uczniami mającymi problemy w nauce. Co jednak najważniejsze, musimy pamiętać, aby każdego ucznia traktować indywidualnie. Jeśli masz ucznia o specjalnych potrzebach edukacyjnych, np. z dysleksją, ADHD lub zaburzeniami autystycznymi, wówczas pierwszą rzeczą, którą należy zrobić, to starać się tego ucznia dobrze poznać; co go interesuje, co go inspiruje i co lubi robić. Takie informacje pomogą tworzyć elastyczne i stymulujące materiały edukacyjne. Przede wszystkim jednak, pozwól swoim uczniom jak najwięcej mówić, daj im czas, by mogli wyrazić swoje myśli, a jestem pewna, że ich pewność siebie będzie większa.

3. W jaki sposób bycie aktywnym eTwinnerem oraz udział w projektach eTwinning pomagały radzić sobie z wyzwaniami, jakie niesie ze sobą praca w klasie uczniów z trudnościami w nauce?

Wprowadzając eTwinning do naszych klas dajemy naszym uczniom różnorodne i motywujące sposoby uczenia się. Uczniowie mogą w prosty sposób rozwijać umiejętności komunikacyjne oraz kompetencje cyfrowe, a oprócz tego uczą się o tolerancji i różnorodności kulturowej.

4. Jak duży udział ma technologia i eTwinning w pani pracy jako nauczyciela, i w jaki sposób te dwa elementy wspierają nauczycieli pracujących z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych?

Mają ogromny udział. Kiedy nauczyciele rozpoczynają swoje projekty w ramach eTwinningu, pierwszym pytaniem, na które muszą odpowiedzieć jest to w jaki sposób projekt może pomóc uczniom i jakie korzyści z niego płyną. Tu nie chodzi o to, jak użyć określonego narzędzia internetowego, ale jakie cele i wyniki edukacyjne mogę osiągnąć korzystając z wybranej technologii. eTwinning zdecydowanie pomaga uczniom zdobyć większą pewność siebie, większe umiejętności oraz wspaniałych przyjaciół; pozwala również stać się bardziej tolerancyjnym w stosunku do uczniów znajdujących się w trudnej sytuacji i bardziej otwartym na wielokulturowość. Myślę, że nauczyciele, pracujący z młodymi osobami o specjalnych potrzebach edukacyjnych zgodziliby się tutaj ze mną.

5.W jaki sposób eTwinning może pomóc szkołom, które mają ograniczone możliwości finansowe, w działaniach na rzecz edukacji włączającej? Jakie są pani nadzieje na przyszłość?

eTwinning wykonuje doskonałą pracę, oferując nauczycielom swoją platformę społecznościową do współpracy, wymiany pomysłów pomiędzy różnymi grupami, realizacji projektów czy inwestowania w swój rozwój zawodowy za pomocą warsztatów i seminariów online. Byłoby jednak jeszcze lepiej, gdyby organizowano więcej wydarzeń stacjonarnych poświęconych włączeniu społecznemu, różnorodności i wielokulturowości. Innym dobrym pomysłem byłoby organizowanie staży towarzyszących (tzw. job shadowing), przede wszystkim dla tych szkół, dla których edukacja włączająca jest nowym doświadczeniem. Obserwowanie praktyk ukierunkowanych na włączenie społeczne oraz rozmowa z nauczycielami, którzy mają więcej doświadczenia w pracy w klasach integracyjnych mogłyby być bardzo pomocne. Jeśli chodzi o przyszłość, identyfikuję się z motto Regionalnego Centrum Wsparcia na rzecz Edukacji Włączającej w Europie Południowowschodniej, które mówi że „szkoła integracyjne to szkoła, w której każde dziecko jest mile widziane, każdy rodzic jest jest zaangażowany i każdy nauczyciel jest doceniany.” Bardzo się cieszę, że w eTwinningu rok 2017 jest rokiem poświęconym włączeniu społecznemu!