article image

Onderwijs over circulaire economie – een concept dat milieumaatregelen op school integreert

Het concept van een circulaire economie is een nieuw en opkomend perspectief op duurzaamheid. Het perspectief is gebaseerd op de natuurlijke wereld, waar alles wordt gezien als een hulpbron voor het volgende niveau van de voedselketen, wat leidt tot nul afval.

Het concept van circulaire economie betwist het huidige lineaire model van productie en consumptie. Dit lineaire model volgt de volgende 4 stappen:

  • Onttrekken uit de natuur;
  • Maken van het product;
  • Gebruiken van het product;
  • Afvoeren van het afval, wat vaak leidt tot vervuiling van onze hulpbronnen.

Dit model heeft een economie gecreëerd die zwaar afhankelijk is van het gebruik van energie en andere hulpbronnen om de producten en diensten te produceren en te leveren. Dit leidt tot de afbraak van de natuur waarvan we deel uitmaken en waarvan we afhankelijk zijn om in onze dagelijkse behoeften te voorzien.

De kern van het ontwikkelen van een begrip van circulaire economie is de ontwikkeling van kennis, waarden, houding/instelling en gedrag, die leiden tot positieve maatregelen die het doel van het bewegen naar ‘nul afval’ als centrale uitkomst stellen. Het ingangspunt voor onderwijs in circulaire economie kan via elk bestaand milieuonderwijsinitiatief zijn, zoals over energiebesparing, afvalbeheer, biodiversiteit, klimaatverandering enz.

Als u op school lesgeeft in duurzaamheidsmaatregelen helpt de circulaire economie als concept om het huidige hokjesdenken in milieumaatregelen te overstijgen. Het biedt een mogelijkheid om de concepten en principes van de circulaire economie te modelleren als een ‘schoolbrede’ benadering om de visie van een duurzame wereld te versterken. Elke school kan met wat creatief denken gemakkelijk stappen zetten die helpen een circulaire economie vooruit te helpen. Het idee is om natuurlijke processen af te spiegelen om hulpbronnen in plaats van afval te produceren. Het kritisch denken is nodig om elke hulpbron die de school binnenkomt te beoordelen, het proces te volgen dat de hulpbron ondergaat en dat deze maakt tot iets wat niet meer gebruikt wordt. Ontdek via de beoordeling hoe u het volgende kunt doen:

  1. Eenvoudigweg uw consumptie herbekijken om nul afval te produceren. Dit wordt bereikt door producten of diensten te gebruiken die duurzaam zijn, recyclebaar materiaal gebruiken en te repareren zijn.
  2. Scheiden van de biologische hulpbronnen die natuurlijk gecomposteerd kunnen worden, evenals elementen die naar de natuurlijke vorm teruggebracht kunnen worden, van andere hulpbronnen die hergebruikt of gerecycled kunnen worden. Materialen als metalen en plastics kunnen hergebruikt worden om nieuwe dingen te produceren.
  3. Duurzame energie gebruiken om de afhankelijkheid van steenkool en andere fossiele brandstoffen te verminderen. Bedenk dat werken met de handen of benen ook neerkomt op het gebruikmaken van duurzame energie.

De maatregelen die de circulariteit helpen te verhogen zijn:

  1. Weigeren van dingen die u niet nodig heeft en dingen die u niet kunt recyclen.
  2. Verminderen van de consumptie. Denk aan delen, huren of lenen in plaats van kopen.
  3. Hergebruiken en de levensduur verlengen van een product door het repareren, opknappen en anders gebruiken van dingen.
  4. Recyclen en terugwinnen van metaal, papier, plastic…

Circular Economy

Ter illustratie kunnen leerlingen kijken naar een van de gebruikelijke producten die ze goed kennen, zoals papier. Ze kunnen zich de volgende vragen stellen om te beoordelen in welke mate hun praktijken de circulariteit vooruit helpen:

  1. Zijn papieren producten gemaakt van gerecycled papier?
  2. Waar kan het papiergebruik verminderd of weggenomen worden?
  3. Hebben de producten duurzaamheidskeurmerken zoals – Forest Stewardship Council (FSC)?
  4. Wat gebeurt er met gebruikte boeken – worden ze doorgegeven aan de volgende lichting leerlingen?
  5. Hoe en waar kan gebruikt papier hergebruikt of veilig afgevoerd worden?

Het beoordelingsproces kan doorlopen worden met alle consumptiekeuzes die we maken, om zo een circulaire economie vooruit te helpen. Onthoud wat Albert Einstein zei: “We kunnen onze problemen niet oplossen met dezelfde denkwijze die ze deed ontstaan”

Foundation for Environmental Education implementeert het Eco-Schools Project for Advancing Circular Economy (E-SPACE).

Meer over het project is te vinden op: https://www.ecoschools.global/espace

Pramod Kumar Sharma, Senior onderwijsdirecteur, Foundation for Environmental Education