article image

Το σχολείο της μάθησης

Το eTwinning φέρνει σε επαφή τα σχολεία, όπως ακριβώς οι πόλεις που αδελφοποιούνται φέρνουν κοντά κοινότητες από κάθε γωνιά του πλανήτη. Η δήλωση αποστολής των Σχολείων eTwinning, ότι πρόκειται για συμπεριληπτικούς και καινοτόμους οργανισμούς μάθησης, προεκτείνει ακόμα περισσότερο την ιδέα αυτή, δίνοντας έμφαση στις αλληλεπιδράσεις και τις δυναμικές, εντός και μεταξύ των σχολείων ως οργανισμών μάθησης.

Από το 2005 και έπειτα, τα Σχολεία που είναι οργανισμοί μάθησης προσαρμόζονται πιο γρήγορα από εκείνα που μένουν στατικά και αμετάβλητα, σύμφωνα με την έκθεση της Ομάδας Εργασίας για την Εκπαίδευση και την Κατάρτιση 2020 (1): «Το σχολείο ως οργανισμός μάθησης εμπλέκει όλο το προσωπικό στην υπέρβαση των προκλήσεων και αποφεύγει την υπερβολική εξάρτηση από συμβατικές ιεραρχίες, ώστε να διατηρεί τον έλεγχο κατά την υλοποίησή τους».

Το σχολείο της μάθησης διερευνά νέες προσεγγίσεις που προσβλέπουν σε καλύτερη μάθηση για όλα τα παιδιά, εστιάζοντας σε επτά παραμέτρους, όπως ορίζονται από τον ΟΟΣΑ (2016) (2):

  • Διαμόρφωση και διάδοση ενός οράματος επικεντρωμένου στη μάθηση όλων των μαθητών – αυτό αποτελεί οδοδείκτη και κινητήριο δύναμη η οποία ωθεί σε αδιάκοπη δράση που προσβλέπει στην επίτευξη των ατομικών και των σχολικών στόχων 
  • Δημιουργία και στήριξη ευκαιριών συνεχιζόμενης μάθησης για όλους – επένδυση σε ποιοτικές ευκαιρίες καθ’ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής των εκπαιδευτικών, με στόχο να ανανεώνουν τις επαγγελματικές τους γνώσεις και να μαθαίνουν παράλληλα με τους μαθητές
  • Προώθηση της συνεργατικής μάθησης στους κόλπους του προσωπικού – οι εκπαιδευτικοί εργάζονται και μαθαίνουν παρέα, διά ζώσης και/ή μέσω διαδικτύου, ενώ η δικτύωση ομοτίμων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για την ενίσχυση του επαγγελματισμού
  • Εδραίωση μιας κουλτούρας διερεύνησης, καινοτομίας και εξερεύνησης –επίδειξη φιλοπεριέργειας, ανάληψη πρωτοβουλιών και διάθεση πειραματισμού με νέες ιδέες και πρακτικές  
  • Ενοποίηση συστημάτων για τη διαμοίραση γνώσεων και ενδεδειγμένων πρακτικών – σχολεία με πλούτο πληροφοριών παράγουν και αναλύουν συναφή δεδομένα, τα οποία χρησιμοποιούν με στόχο την αξιολόγηση των μαθησιακών αποτελεσμάτων και την αξιολόγηση που προβλέπει στη μάθηση 
  • Μάθηση με και από το εξωτερικό περιβάλλον, το οποίο περιλαμβάνει το κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο – οικοδόμηση συνεργασιών με γονείς και τοπικές κοινότητες  
  • Διαμόρφωση και επέκταση της μαθησιακής ηγεσίας – «καθοδηγητές μαθητές» (lead learners) μπορούν να διαμορφώσουν τις απαιτούμενες συνθήκες για να κάνουν κι άλλοι το ίδιο, οι σχολικοί ηγέτες μπορούν να αποτελέσουν πρότυπα και να ενθαρρύνουν τον επαγγελματισμό.

Προκειμένου τα σχολεία να σημειώσουν επιτυχία ως οργανισμοί μάθησης, απαιτείται εμπιστοσύνη και αφοσίωση εκ μέρους όλων, ώστε να υποστηρίζεται η προσπάθεια συνεργασίας. Η συμμετοχή στο eTwinning προσφέρει την ευκαιρία αυτή, στο πλαίσιο μιας Ευρωπαϊκής κοινότητας μάθησης που σέβεται τις διαφορετικές απόψεις, ενθαρρύνει τον πειραματισμό και τιμάει την επιτυχία.


Παραδείγματα καλής πρακτικής από τα Σχολεία eTwinning:

Στη διάρκεια του σχολικού έτους 2019-2020 η Κεντρική Υπηρεσία Υποστήριξης του eTwinning συνεργάστηκε στενά με έξι σχολεία eTwinning στο πλαίσιο της παρακολούθησης και της ανάπτυξής του θεσμού.

Σε όλα τα σχολεία, σε έναν βαθμό, διαπιστώσαμε τα στοιχεία που σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ χαρακτηρίζουν τα «σχολεία μάθησης», τα οποία διερευνούν νέες προσεγγίσεις που αποβλέπουν στη βελτίωση της μάθησης για όλους τους μαθητές, εστιάζοντας στις επτά παραμέτρους που προαναφέρθηκαν.

Στο Col legi Sant Josep στο Navàs, στην Ισπανία, το σχολείο προσχώρησε στον «Escola Nova 21», έναν συνασπισμό σχολείων και οργανισμών της κοινωνίας των πολιτών που θέτουν ως στόχο τη διαμόρφωση ενός προηγμένου εκπαιδευτικού συστήματος, και υιοθέτησε ένα όραμα για το σχολείο το οποίο έχει κοινά στοιχεία με την Αποστολή των Σχολείων eTwinning. Το όραμα και η αποστολή του σχολείου στο Col·legi Sant Josep θέτει τη μάθηση των μαθητών στο επίκεντρο και λειτουργεί ως εργαλείο που καθοδηγεί τους εκπαιδευτικούς και σημείο αναφοράς για τους γονείς.

Σε σχέση με το δεύτερο χαρακτηριστικό των σχολείων που αποτελούν οργανισμούς μάθησης, η συνεχιζόμενη επαγγελματική ανάπτυξη και επιμόρφωση του προσωπικού του σχολείου αποτελεί καίριο κομμάτι των δραστηριοτήτων των εκπαιδευτικών στο Direzione Didatica Ottavo Circolo, ένα Σχολείο eTwinning στη Πιασέντζα, στην Ιταλία. Το 2019, οι δύο υποδιευθυντές του δημοτικού και του νηπιαγωγείου διοργάνωσαν ειδικά προσαρμοσμένα σεμινάρια επαγγελματικής ανάπτυξης για να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των συναδέλφων τους και να εμπλουτίσουν την επιστημονική τους κατάρτιση. Επίσης, διοργανώθηκε πρακτική επιμόρφωση στο σχολείο, με αφετηρία δύο έργα eTwinning που είχαν εκπονήσει. 

Στο Col·legi Sant Josep, η παράμετρος Προώθηση της συνεργατικής μάθησης στους κόλπους του προσωπικού πραγματώνεται μέσω συνεργατικών διαθεματικών σχεδίων εργασιών (project). Το σχολικό έτος 2019- 2020, όλες σχεδόν οι τάξεις συμμετείχαν σε ένα διαθεματικό έργο, στο πλαίσιο του οποίου κάθε τάξη συμμετείχε σε βραχείες δραστηριότητες καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Αυτό επέτρεψε στους εκπαιδευτικούς να συνεργαστούν στενά και σε αλληλεξάρτηση μεταξύ τους, ανταλλάσσοντας γνώσεις και δεξιότητες. 

Στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης, μαθητές και εκπαιδευτικοί ενθαρρύνονται να αναλάβουν ενεργό ρόλο. Το σχολείο καλλιεργεί μια κουλτούρα αναζήτησης, καινοτομίας και έρευνας μέσω ποικίλων σχολικών και εξωσχολικών δραστηριοτήτων. Οι μαθητές συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, μέσω της διοργάνωσης διαδικτυακής επιμόρφωσης για τους γονείς. Οι μαθητές ετοίμασαν και υλοποίησαν μια σειρά διαδικτυακών σεμιναρίων (8 μαθήματα) στο Moodle σχετικά με τη χρήση των ΤΠΕ, τον Νόμο για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων και την ψηφιακή ασφάλεια με στόχο την καταπολέμηση του ψηφιακού αποκλεισμού των ενηλίκων. Μέσω ανάλογων δραστηριοτήτων, οι μαθητές όχι μόνο αναλαμβάνουν ηγετικό ρόλο στη μάθησή τους, αλλά επίσης συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία καινοτομίας του σχολείου.

Στο Dr. İlhami Tankut Anadolu Lisesi, ένα σχολείο eTwinning στην Αντάλια, στην Τουρκία, το προσωπικό του σχολείου ενθαρρύνει την ενεργή συμμετοχή των μαθητών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων στο σχολείο, μέσω της συνεργασίας μαθητικών συμβουλίων με τη Δικηγορική Ένωση της πόλης. Το σχολείο μαθαίνει με και από το εξωτερικό περιβάλλον και έχει ενσωματωθεί στην τοπική κοινότητα.  Παρομοίως, το Lycée des métiers Louis Blériot, ένα Επαγγελματικό Λύκειο eTwinning στο Τραπ (Trappes) της Γαλλίας εργάζεται με μαθητές προερχόμενους από ευάλωτα στρώματα και με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Το σχολείο διοργανώνει εκθέσεις και οι μαθητές παρουσιάζουν τη δουλειά τους σε διάφορες εκδηλώσεις, όπως στις Ημέρες Erasmus+ ή άλλες εκδηλώσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χάρτη ή του Χάρτη Erasmus+. Στις εν λόγω συναντήσεις και εκδηλώσεις, το σχολείο λειτουργεί ως κόμβος μάθησης, όχι μόνο για τους μαθητές αλλά και για τους γονείς των μαθητών και την ευρύτερη κοινότητα.

Το σχολείο Scoala Gimnaziala nr.17, στο Μποτοσάνι, στη Ρουμανία, αποτελεί πρότυπο για τα άλλα σχολεία, προσφέροντας στους εκπαιδευτικούς και το προσωπικό του σχολείου την ευκαιρία να αναλάβουν ηγετικό ρόλο. Από αυτή την άποψη, το σχολείο είναι ενεργό παράδειγμα μαθησιακής ηγεσίας, την οποία και προάγει, μέσω άτυπων και επίσημων επιμορφωτικών εκδηλώσεων που διοργανώνονται με την αρωγή της Σχολικής Επιθεώρησης. Οι εκπαιδευτικοί ανταλλάσσουν πρακτικές, απαντούν σε ερωτήσεις, ανταποκρίνονται σε αιτήματα να βοηθήσουν συναδέλφους σε άλλα σχολεία, οργανώνουν κατ’ ιδίαν συναντήσεις και προσφέρουν παραδείγματα βασισμένα στην εμπειρία τους. 

Τέλος, και τα έξι σχολεία επιδόθηκαν στη δημιουργία ενός σχεδίου δράσης για την ανάπτυξη του σχολείου. Το σχέδιο περιλάμβανε τη συλλογή και την ανταλλαγή γνώσεων στο πλαίσιο κάθε σχολείου και μεταξύ σχολείων.


1. European Commission (2018), Teachers and school leaders in schools as learning organisations: Guiding principles for policy development in school education. https://www.schooleducationgateway.eu/downloads/Governance/2018-wgs4-learning-organisations_en.pdf

2. OECD (2016), What makes a school a learning organisation? A guide for policy makers, school leaders and teachers. https://www.oecd.org/education/school/school-learning-organisation.pdf