eTwinning to w ogromnym stopniu inicjatywa wielonarodowa i wielojęzyczna: portal, który działa w 24 językach to już wystarczający dowód na to, jak dużą wagę przywiązujemy do wielojęzyczności. Niektórzy mogą powiedzieć, że i tak głównym językiem użytkowym eTwinningu jest angielski i że dopóki dobrze nie nauczysz się tego języka, nie będziesz w stanie aktywnie korzystać z szerokiego wachlarza możliwości, które niesie ze sobą eTwinning.

By sprawdzić wiarygodność tych przypuszczeń, zadaliśmy ostatnio członkom eTwinningu kilka pytań dotyczących języków, których używają i których się uczą. Ankieta była dostępna na Pulpicie przez kilka tygodni i w tym czasie otrzymaliśmy od nauczycieli zaangażowanych w projekty ponad 1600 odpowiedzi.

1. Język(i) komunikacji w projektach.

Wyniki (zobacz Wykres 1) potwierdzają, że angielski jest rzeczywiście najczęściej wykorzystywanym językiem (60%), potem jest francuski (9%), niemiecki (8%), hiszpański (5%) i włoski (4%). Co istotne, 40% projektów nie wykorzystuje angielskiego jako języka komunikacji i praktycznie każdy język europejski jest reprezentowany.

Wykres 1 – Język komunikacji w projektach

Patrząc na dane dotyczące określonych krajów widzimy, że choć angielski jest głównym językiem komunikacji w Turcji i Polsce, to już we Włoszech i Hiszpanii jest to francuski.

2. Języki będące przedmiotem nauki w projektach językowych

Wyniki (zobacz Wykres 2) pokazują, że angielski to język, którego uczy się w 51% projektów, potem jest niemiecki (11%), francuski (9%) i hiszpański (8%).

Wyniki te pokazują, że w projektach językowych częściej używa się języków innych niż angielski (tylko 51% uczących się angielskiego, a 60% komunikujących się po angielsku). Staje się to tym bardziej uderzające, kiedy weźmiemy pod uwagę fakt, że w 90% zaangażowanych w projekty krajów angielski jest głównym nauczanym językiem obcym. Jeśli nauczyciele wskazują, że tak samo licznie naucza się języków innych niż angielski, to sugeruje to, że nauczyciele tych języków sięgają po wsparcie ze strony eTwinningu znacznie częściej, niż ich koledzy nauczający angielskiego!

Wykres 2 – Języki docelowe w projektach

3. Ogólnie rzecz biorąc, które języki służą do komunikowania się w eTwinningu? 

Porównajmy teraz wyniki ankiety z zarejestrowanymi danymi ze wszystkich projektów realizowanych w eTwinningu.

Dane dotyczące języków używanych w projektach mniej więcej pokrywają się z danymi z ankiety (angielski w 55 % projektów, francuski w 12 %, niemiecki w 8% i hiszpański w 6%).
Kiedy nauczyciele proponują realizację projektu, prosi się ich, by podali język lub języki, którego/których chcą używać do komunikacji w projekcie. Angielski wyraźnie tutaj dominuje: 82% wszystkich użytkowników wskazuje na angielski, potem jest francuski – 22%, niemiecki – 16% i hiszpański – 13 % (zobacz Wykres 3). Podczas szukania partnera do projektu użytkownicy wyraźnie preferują angielski jako język komunikacji, by otrzymywać jak najwięcej ewentualnych odpowiedzi.

Wykres 3: Języki komunikacji wśród członków eTwinningu

4. W przypadku oferowanych narzędzi, wszystkie języki w eTwinningu są tak samo traktowane

Pulpit eTwinning oferuje interaktywną przestrzeń poświęconą różnym przedmiotom w tak zwanych Pokojach nauczycielskich. W blisko 400 Pokojach utworzonych w tym roku szkolnym głównym językiem komunikacji pozostaje angielski (zobacz Wykres 4), stanowiący tutaj 70%. Wszystkie języki są jednak reprezentowane, a całkiem sporo Pokoi poświęconych jest grupom posługującym się określonym językiem (także w tym przypadku, podczas tworzenia Pokoju można wybrać więcej języków). Przykłady Pokoi w innych językach: niemieckojęzyczny “Deutsch & Co. Neue Technologien im Daf Unterricht”; francuski “Les langues romanes”, czy włoski “Italiano come lingua straniera”.

 
Wykres 4: Języki w Pokojach nauczycielskich
 

Wnioski

Dane zarówno z ankiety jak i bazy danych ukazują bardzo dynamiczną scenerię językową. Angielski wyraźnie stanowi główny język komunikacji w projektach, jednak co drugi projekt, którego celem jest nauka języka, skupia się na języku innym niż angielski. Fakt ten sugeruje, że nauczyciele w bardzo dużym stopniu polegają na eTwinningu podczas nauki języka, który jest albo drugim nauczanym w szkole językiem, albo językiem używanym wyłącznie w kontekście eTwinningu. Coś, do czego należałoby dalej zachęcać!
 

• "Moim pierwszym językiem jest maltański, a eTwinning daje mi możliwość mówienia i komunikowania się po angielsku.   Prawdę mówiąc, gdybym nie posługiwała się tym językiem, byłabym w społeczności eTwinningu w niekorzystnym położeniu.  Większość partnerów, z którymi współpracowałam wykorzystywała angielski do komunikowania się, a ci którzy nie znali tego języka, bardzo się starali, żeby się go nauczyć.   Bardzo starałam się uczyć także innych języków.   Moje przedszkolaki mówią tylko językiem ojczystym, ale komunikowanie się w języku angielskim stanowi dla nich zachętę do nauki tego języka." Miriam Schembri, Ambasador na Malcie.
• "Nauczyciele postrzegają brak znajomości języka obcego jako jedną z głównych przeszkód na drodze do rejestracji w eTwinningu. Bez wątpienia angielski jest najpopularniejszym drugim językiem w Europie. Nie jest jednak jedynym. Wyniki tej ankiety pokazują, że inne języki także są wykorzystywane. W przypadku hiszpańskiego, jest on wykorzystywany do komunikacji w 5% wszystkich projektów i w 8% projektów językowych. Dane te, razem z wielojęzyczną platformą   sprawiają, że eTwinning jest miejscem dla wszystkich języków ." Diego Rojas Ruiz, Hiszpańskie Narodowe Biuro Kontaktowe Programu eTwinning
• "Należy rozwijać różnojęzyczność, w którym nacisk kładziony jest na heterogeniczność językową , i który pozwoli osiągnąć prawdziwą kompetencję europejską. To, z kolei, pociągałoby za sobą konieczność przeprowadzenia reform w nauczaniu języków obcych, opartych na metodologii “e-Twinningu”, która wyprzedza potencjalne przeszkody stojące na drodze do osiągnięcia kompetencji różnojęzycznej: założenie i strach przed wysiłkiem koniecznym w procesie nauczania   a także powszechną opinię, według której różnojęzyczność stanowi wyjątek, a nie normę . Dzięki akcji eTwinning   uczniowie i nauczyciele są motywowani koniecznością komunikowania się oraz czynnikami natury emocjonalnej związanymi z komunikacją, i w ten sposób odkrywają, że żaden język obcy nie jest dziewiczą krainą! Wyniki (zobacz Wykres 2) pokazują, że nawet jeśli nauka angielskiego zajmuje czołowe miejsce w przypadku 51% projektów, to i tak wszystkie języki są reprezentowane i często głównym celem projektu jest nie nauka danego języka, ale wykorzystanie tego języka do komunikacji."  Marina Marino, Ambasador we Włoszech
• “We Włoszech spektrum języków wykorzystywanych przez nauczycieli w projektach eTwinning jest podobne, jak na poziomie europejskim, z kilkoma wyjątkami.
  Po czterech głównych językach (angielskim, francuskim, niemieckim i hiszpańskim) sytuacja przedstawia się nieco inaczej niż na poziomie europejskim: polski, rumuński i grecki, używane odpowiednio w 3,7, 3,3 i 2,3% wszystkich projektów eTwinning, a to dlatego, że Polska, Rumunia i Grecja są trzema najpopularniejszymi krajami, w których włoscy nauczyciele poszukują partnerów. Krótko mówiąc, jak oczekiwano, języki romańskie cieszą się bardzo dużą popularnością, zaraz po bardzo popularnym angielskim.” Massimiliano D'Innocenzo, Włoskie Narodowe Biuro Kontaktowe Programu eTwinning
• "Wyniki ankiety poświęconej wykorzystaniu języków podczas realizacji projektów eTwinning są godne uwagi; zwłaszcza te ukazujące istotne zaangażowanie nauczycieli w naukę języka innego niż angielski. W przypadku naszego kraju wyniki dotyczące wyboru języka komunikacji w projektach eTwinning prezentują się bardzo podobnie. 62 % wszystkich aktywnych projektów wykorzystuje język angielski, 19% czeski (z powodu bliskości geograficznej i językowej) i 11% niemiecki. Pozostałe 5% projektów na język komunikacji wybiera słowacki, polski, francuski, hiszpański lub węgierski. Ponadto, według wyników naszej ankiety, z Pulpitu eTwinning korzystają głównie nauczyciele znający angielski, niemiecki lub rosyjski. Tak więc angielski pozostaje pierwszym językiem komunikacji w projektach eTwinning, choć mamy nadzieję, że wzrośnie liczba innych języków wykorzystywanych do komunikowania się." Dr Alena Chrenková, Uniwersytet w Żylinie, Słowacja
• - eTwinning to wspaniałe narzędzie łączące uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych z całej Europy
  - eTwinning to wspaniałe narzędzie rozwijające wielojęzyczność poprzez edukację w Europie, przede wszystkim wziąwszy pod uwagę fakt, że portal eTwinning dostępny jest w 24 językach, co już samo w sobie stanowi ogromny bodziec sprzyjający rozwojowi wielojęzyczności. Należy tutaj mocno podkreślić, że eTwinning może bardzo wiele zrobić, by tę wielojęzyczność rozwijać.
  Fakt, że ogromna większość wymian odbywa się w języku angielskim nie jest ani zaskakująca ani szokująca.
  To dobrze, że niemal 40 % wymian przeprowadzanych jest w innych językach europejskich i że ta liczba stale rośnie.
  Ankieta ta rzuca ciekawe światło na wykorzystanie języków w projektach europejskich i pokazuje, że programy europejskie mogą wnosić ogromny wkład w rozwój wielojęzyczności.
  Chciałbym także przedstawić swoje główne spostrzeżenia:
  1 Uważam, że kiedy szkoły nawiążą już pierwsze relacje wykorzystując do tego celu język angielski, powinny następnie dążyć do lub raczej wykazywać zainteresowanie wzajemną nauką języka swojego partnera. Może należałoby jakoś zachęcić nauczycieli do tego, zarówno na poziomie krajowym jak i europejskim.
  2 Jestem także przekonany, że umiejętność wzajemnego zrozumienia (ang. intercomprehension) można by w ciekawy sposób rozwijać za pomocą eTwinningu. Naprawdę uważam, że dobrze byłoby pomyśleć o jakimś szkoleniu poświęconym rozwijaniu umiejętności wzajemnego rozumienia w ramach eTwinningu. Są odpowiednio wykwalifikowane osoby, które mogłyby być zainteresowane podjęciem takiego wyzwania.
  3 Nadchodzący rok będzie Europejskim Rokiem Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej. Tutaj eTwinning także mógłby odegrać pewną rolę, zachęcając do nauki języków obcych. Michel Lefranc, Francuskie Narodowe Ministerstwo Edukacji, Młodzieży i Organizacji Wolontariackich