Εργαλεία Υποτιτλισμού: Εξαιρετικά για τα eTwinning βίντεο

Καθώς το βίντεο, μέσω Διαδικτύου, γίνεται όλο και περισσότερο δημοφιλές, δείτε πώς μπορείτε να χρησιμοποιήσετε εύκολα online εργαλεία, ώστε να κάνετε τα eTwinning βίντεό σας πολύγλωσσα και να τα απολαμβάνουν όλοι.

Τα online βίντεο έχουν αρχίσει να ανταγωνίζονται την τηλεόραση, όσον αφορά στη δημοφιλή χρήση παγκοσμίως. Σε περίπτωση που δημιουργείτε, ή που ενδιαφέρεστε να δημιουργήσετε βίντεο με τους μαθητές σας, είναι απόλυτα λογικό να προσπαθήσετε να χρησιμοποιήσετε online εργαλεία υποτιτλισμού, για να προσθέσετε μία εντελώς νέα γλωσσική διάσταση στα βίντεό σας. Σε αυτό το άρθρο, θα εξετάσουμε το σκεπτικό του υποτιτλισμού, μερικές από τις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται και θα σας παρέχουμε μία επισκόπηση κάποιων από τα ήδη υπάρχοντα εργαλεία, που διατίθενται σήμερα στο Διαδίκτυο.

1. Γιατί πρέπει να χρησιμοποιείτε υπότιτλους;
   
2. Στόχοι της χρήσης των υπότιτλων
   
3. Χρήση του υποτιτλισμού στην εκμάθηση των γλώσσας των γειτόνων σας
   
4. Οφέλη της χρήσης υπότιτλων στην εκμάθηση μίας ξένης γλώσσας
5. Περιορισμοί της χρήσης υπότιτλων στην εκμάθησης μίας ξένης γλώσσας
6. Απαιτήσεις του συστήματος για τον υποτιτλισμό
7. Προσωπικές προϋποθέσεις
   
8. Εργαλεία υποτιτλισμού

1. Γιατί πρέπει να χρησιμοποιείτε υπότιτλους;

Οι υπότιτλοι των βίντεο είναι χρυσωρυχείο αναξιοποίητου δυναμικού. Κάνουν τα βίντεο κλιπ προσβάσιμα σε θεατές, οι οποίοι είναι κωφοί ή έχουν προβλήματα ακοής – καθιστούν δυνατή, για εμάς, την παρακολούθηση του περιεχομένου του βίντεο σε γλώσσες που δεν μιλάμε – παρέχουν στους δημιουργούς των βίντεο την πρόσβαση σε ένα πολύ μεγαλύτερο και δυνητικά πολύγλωσσο και διεθνές κοινό. Θα πρέπει να λάβετε υπόψη τη χρήση των εργαλείων υποτιτλισμού, αν επιθυμείτε να βελτιώσετε τα βίντεο κλιπ σας, αν επιθυμείτε να εκφράσετε τις σκέψεις και τις ιδέες σας για ήδη υπάρχοντα βίντεο, προσθέτοντας σχόλια, αν επιθυμείτε να υιοθετήσετε καινοτόμους τρόπους και να μοιράζεστε βίντεο online.

Προσβασιμότητα: η παροχή στον κόσμο περισσότερων τρόπων πρόσβασης σε περιεχόμενο των βίντεο μέσω Διαδικτύου, –πρέπει να είναι το πρωταρχικό κίνητρο πίσω από κάθε εργαλείο υποτιτλισμού. Υποτιτλίζοντας το βίντεο κλιπ σας στο διαδίκτυο, διευρύνετε την προσιτότητά του. Αυτός είναι ένας σημαντικός τρόπος για να προσθέσετε αξία στα βίντεο κλιπ σας, είτε από την προαναφερθείσα προοπτική πρόσβασης, από την επιθυμία να αγγίξετε ένα κοινό που δε μιλά τη γλώσσα του βίντεο, ή ακόμη και να σχολιάσετε το περιεχόμενό σας.

Τα εργαλεία υποτιτλισμού δεν θα γράψουν με μαγικό τρόπο τους υπότιτλους για εσάς, και η πράξη του υποτιτλισμού δεν θα είναι ποτέ το ταχύτερο πράγμα που έχετε κάνει ποτέ – είναι ωστόσο ένας εξαιρετικός τρόπος για να διευρύνετε τους ορίζοντες του περιεχομένου του βίντεό σας. Ο απώτερος σκοπός θα είναι να παρέχετε ακριβείς υπότιτλους για όλα τα βίντεο κλιπ σε όλες τις γλώσσες, περιλαμβάνοντας έτσι και τη δύναμη της άρσης των εμποδίων στην πρόσβαση και των γλωσσικών εμποδίων για τα βίντεο του διαδικτύου.

2. Στόχοι της χρήσης των υπότιτλων

• Οι υπότιτλοι βοηθούν τα παιδιά στην αναγνώριση των λέξεων, της έννοιας, της απόκτησης και της απομνημόνευσης.
• Η ανάγνωση των υπότιτλων παρακινεί τους θεατές να διαβάζουν περισσότερο και συχνότερα.
• Οι υπότιτλοι βοηθούν τα παιδιά να εδραιώσουν ένα συστηματικό σύνδεσμο μεταξύ της γραπτής λέξης και της προφορικής λέξης, ιδίως σε λιγότερο φωνητικά προφερόμενες γλώσσες.
• Με το να εξοικειωθούν με τους υπότιτλους, εκείνοι που αρχίζουν να μαθαίνουν ανάγνωση, θα έχουν οικείες πινακίδες όταν ξεκινήσουν να διαβάζουν έντυπο υλικό.
• Ο υποτιτλισμός έχει σχετιστεί με υψηλότερου επιπέδου δεξιότητες κατανόησης, σε σύγκριση με τους θεατές που παρακολουθούν τα ίδια Μέσα χωρίς υπότιτλους.
• Τα παιδιά που έχουν μία θετική εμπειρία από την ανάγνωση, θα θέλουν να διαβάζουν – η ανάγνωση υπότιτλων παρέχει μία τέτοια εμπειρία.
• Η ανάγνωση είναι μία δεξιότητα που απαιτεί πρακτική και η εξάσκηση στην ανάγνωση υπότιτλων αποτελεί πρακτική με αυθεντικό κείμενο.
• Οι υπότιτλοι παρέχουν τις πληροφορίες που λείπουν στα άτομα που αντιμετωπίζουν δυσκολία στην ομιλία και την επεξεργασία στοιχείων των οπτικών media (άσχετα αν η δυσκολία οφείλεται στην απώλεια ακοής ή σε μία γνωστική καθυστέρηση).
• Οι μαθητές συχνά χρειάζονται βοήθεια στην εκμάθηση του λεξιλογίου, που σχετίζεται με το περιεχόμενο (στη βιολογία, την ιστορία, τη λογοτεχνία και άλλα μαθήματα), αλλά με τους υπότιτλους βλέπουν τόσο την ορολογία (τυπωμένη λέξη) όσο και την οπτική εικόνα.
• Ο υποτιτλισμός είναι ουσιαστικός για παιδιά που πάσχουν από κώφωση ή έχουν δυσκολίες ακοής, μπορεί να είναι ευεργετικός για εκείνους που μαθαίνουν μία ξένη γλώσσα, μπορεί να βοηθήσει εκείνους που αντιμετωπίζουν προβλήματα ανάγνωσης και αλφαβητισμού και μπορεί να υποστηρίξει εκείνους που μαθαίνουν ανάγνωση.

3. Χρήση του υποτιτλισμού στην εκμάθηση της γλώσσας των γειτόνων σας

Αγκαλιάζοντας τον πολιτισμό μίας γειτονικής χώρας, αποκαλύπτονται συχνά ομοιότητες που συνδέονται με μία κοινή ιστορία ή γεωγραφία, κάτι που διευκολύνει συχνά τη συνεργασία. Η εκμάθηση της γειτονικής γλώσσας και του πολιτισμού, προϋποθέτει αμοιβαίο σεβασμό και κατανόηση του ‘άλλου’. Αυτό σημαίνει, κάποιες φορές, ότι αφήνουμε πίσω μία ταραγμένη ιστορία σχέσεων και ξεπερνάμε τις προκαταλήψεις, που συχνά απευθύνονται σε γείτονες και σε "ξένους" που ζουν ανάμεσά μας.

Η παράλληλη μάθηση των γειτόνων, ο τρόπος οργάνωσης της εκμάθησης ξένης γλώσσας, που φέρνει κοντά ομιλητές με διαφορετική μητρική γλώσσα, οι οποίοι ζουν σε γειτονικές χώρες, ώστε να μάθουν και να διδάξουν ο ένας τη γλώσσα και τον πολιτισμό του άλλου, ξεκίνησε στις συναντήσεις των νέων εκτός σχολείου, και μπορούν να εδραιωθούν με επιτυχία, και μέσω έργων, μορφές ανταλλαγής σε επίπεδο πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίες επικεντρώνονται σε δραστηριότητες όπως η παραγωγή υπότιτλων για επιλεγμένα βίντεο κλιπ. Η χρήση των υπότιτλων στη/στις γλώσσα/ες των γειτόνων σας, μπορεί να παρέχει μία δυναμική και πλούσια πηγή της επικοινωνιακής γλώσσας που χρησιμοποιείται.

4. Οφέλη της χρήσης υπότιτλων στην εκμάθηση μίας ξένης γλώσσας

Ακριβώς όπως το να κρατάτε σημειώσεις σε μία ζωντανή διάλεξη βοηθά ώστε να συγκρατείτε υλικό, ακόμη κι αν δεν κοιτάξετε ποτέ ξανά αυτές τις σημειώσεις, οι μαθητευόμενοι, που επίσης διαβάζουν μία έκδοση κειμένου του βίντεο, συγκρατούν περισσότερο λεξιλόγιο και συγκεκριμένες λεπτομέρειες, απ’ότι αν είχαν ενεργήσει διαφορετικά.

Ένα υποτιτλισμένο βίντεο κλιπ παρέχει μία τριπλή σύνδεση μεταξύ εικόνας, ήχου σε μία γλώσσα και κειμένου (συνήθως σε μία άλλη, αν και όχι πάντα), όπου ο ήχος και το κείμενο συνδέονται τυπικά από τη μετάφραση. Αυτός ο τύπος συνδέσμου ενθαρρύνει, συνήθως, ισχυρές ενώσεις για τη συγκράτηση και τη χρήση της γλώσσας. Αν λάβουμε υπόψη τα συμπληρωματικά αποτελέσματα, που έχουν οι οπτικές εικόνες και η μετάφραση ξεχωριστά, συνεπάγονται, κατά κανόνα, την εκμάθηση ξένης γλώσσας, ο συνδυασμός τους εδώ είναι αναγκαστικά εξαιρετικά ισχυρός.

Αυτά είναι κάποια από τα οφέλη της χρήσης των υπότιτλων στις δραστηριότητες της εκμάθησης γλώσσας:

• Η χρήση τους γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ δεξιοτήτων ανάγνωσης και ακοής.
• Οι μαθητές μαθαίνουν να επεξεργάζονται κείμενα στην ξένη γλώσσα γρήγορα και να βελτιώνουν την γρήγορη ανάγνωση, προσπαθώντας να παρακολουθούν τους υπότιτλους που συνοδεύουν τους διαλόγους.
• Οι μαθητές μαθαίνουν πώς να προφέρουν πολλές λέξεις, συνειδητά και ασυνείδητα.
• Οι μαθητευόμενοι μπορούν να αναπτύξουν τις δεξιότητες αναγνώρισης λέξεων.
• Οι υπότιτλοι βοηθούν τους μαθητευόμενους να αποκτήσουν νέο λεξιλόγιο και ιδιώματα.
• Οι μαθητές μπορούν να κατανοήσουν το χιούμορ (όπως τα αστεία), κάτι που θα ήταν δύσκολο να διακρίνουν χωρίς τη βοήθεια των υπότιτλων.
• Οι υπότιτλοι μπορούν να παρακινήσουν τους μαθητές να μελετήσουν την ξένη γλώσσα έξω από το πλαίσιο της σχολικής τάξης, ιδίως παρακολουθώντας τηλεόραση και βίντεο στο Διαδίκτυο, ακούγοντας τους πρωτότυπους διαλόγους.

 
5. Περιορισμοί της χρήσης υπότιτλων στην εκμάθηση μίας ξένης γλώσσας

Υπάρχουν δύο βασικά μειονεκτήματα στη χρήση υπότιτλων στην εκπαίδευση μίας ξένης γλώσσας. Το ένα είναι ότι οι μαθητευόμενοι μπορεί να συγκεντρωθούν πάρα πολύ στην ανάγνωση των υπότιτλων και να ξεχάσουν τους προφορικούς διαλόγους. Όμως αυτό ο πρόβλημα μπορεί να λυθεί με την εκπόνηση ειδικών καθηκόντων που υποχρεώνουν τους μαθητευόμενους να προσέξουν τους διαλόγους, έτσι ώστε να συνηθίσουν να κάνουν και τις δύο δραστηριότητες, ανάγνωση και ακοή, ταυτόχρονα ή εναλλακτικά.

Το δεύτερο πρόβλημα αφορά στη δυσκολία να αλλάξει η συνήθεια της ανάγνωσης των υπότιτλων, αφού οι μαθητές συνηθίσουν να ενεργούν με αυτόν τον τρόπο. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να προετοιμάσει αποστολές που να συνδυάζουν τη χρήση υπότιτλων με προβολές χωρίς αυτούς, ή οποιαδήποτε άλλη αποστολή μπορεί να δημιουργήσει στους μαθητές ένα αίσθημα ισότιμης ασφάλειας, με ή χωρίς την υποστήριξη των υπότιτλων. Με αυτόν τον τρόπο, η υποστήριξη αποσύρεται αμοιβαία, κλιμακωτά, έως ότου οι μαθητευόμενοι αισθανθούν εντελώς άνετα εγκαταλείποντάς το.

6. Απαιτήσεις του συστήματος για τον υποτιτλισμό

Γενικές απαιτήσεις του συστήματος:

• Adobe Flash Player 10.0.22+ plug-in
• Firefox 1.1+, Internet Explorer 7.0+, Google Chrome, Safari ή Opera
• ευρυζωνική σύνδεση με 500+ Kbps 

Συγκεκριμένες απαιτήσεις για τον υπολογιστή:

• πλατφόρμα: Windows 2000 ή ανώτερο με εγκατεστημένες τις πρόσφατες ενημερώσεις
• επεξεργαστής: 500MHz ή ταχύτερος
• RAM: 128MB ή περισσότερο
• κάρτα βίντεο: τουλάχιστον 64MB μνήμης βίντεο
• κάρτα ήχου: τουλάχιστον 16-bit

Συγκεκριμένες απαιτήσεις για Mac:

• πλατφόρμα: Mac OS X 10.3 ή ανώτερο με εγκατεστημένες τις πρόσφατες ενημερώσεις
• επεξεργαστής: 1.83MHz Intel Core Duo ή ταχύτερος
• RAM: 128MB ή περισσότερο
• κάρτα βίντεο: τουλάχιστον 64MB μνήμης βίντεο
• κάρτα ήχου: τουλάχιστον 16-bit

 
7. Προσωπικές προϋποθέσεις

1) Γλωσσικές δεξιότητες:

• Άριστες δεξιότητες στη μητρική γλώσσα
• Τουλάχιστον επίπεδο Β2 του Κοινού Ευρωπαϊκού Πλαισίου Αναφοράς για τις Γλώσσες, στην ξένη / δεύτερη (τρίτη a.s.o.) γλώσσα, όπου αυτό εφαρμόζεται
• Καλές δεξιότητες στη μετάφραση, όπου αυτό εφαρμόζεται
• Δεξιότητες στην επεξεργασία και την επισήμανση
• Ικανότητα κατανόησης και χρήσης ιδιωματικής γλώσσας 

2)Ικανότητα απόδοσης προτεραιότητας και ικανότητα σύνοψης

3) Πρακτικές δεξιότητες στις ΤΠΕ – πέρα από τα βασικά

4) Μία φύση αμφισβήτησης

5) Αγάπη για την ακρίβεια της εργασίας και υπομονή

6) Αξιοπιστία

8. Εργαλεία υποτιτλισμού

• Universal Subtitles (www.universalsubtitles.org) 

Το Universal Subtitles, που δημιουργήθηκε από την Miro and the Participatory Culture Foundation και που υποστηρίζεται από το Mozilla Drumbeat, είναι ένας εύκολος τρόπος προσθήκης υπότιτλων, λεζάντας ή μετάφρασης των βίντεο κλιπ. Λειτουργεί στους εξής ιστότοπους και formats: YouTube, vimeo, blip.tv, h.264 και HTML5, με έναν τρόπο σαν το Wikipedia. Το λογισμικό είναι δωρεάν και open source και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από όλους. 

Πώς λειτουργεί;

Κάνετε την εγγραφή σας στον ιστότοπο, υποβάλλετε το βίντεο, προσθέτετε το Universal Subtitles widget στο βίντεο κλιπ, κάνετε κλικ στην ένδειξη “ subtitle me ” και αρχίζετε να πληκτρολογείτε αυτά που ακούτε. Μετά, συγχρονίζετε τους υπότιτλους και επιθεωρείτε την εργασία σας. Στη συνέχεια, σας παρέχεται ένας κωδικός ενσωμάτωσης (embed code), τον οποίο μπορείτε να εφαρμόσετε σε οποιαδήποτε ιστοσελίδα.

Οι υπότιτλοι αποθηκεύονται στο universalsubtitles.org, αλλά μπορείτε να τους ‘κατεβάσετε’. Από τη στιγμή που υπάρχουν οι υπότιτλοι, οποιοσδήποτε θεατής μπορεί να προσθέσει μία μετάφραση σε οποιαδήποτε γλώσσα. Οι θεατές μπορούν επίσης να βελτιώσουν τους ήδη υπάρχοντες υπότιτλους και τη μετάφραση –, και με αυτό τον τρόπο, οι υπότιτλοι γίνονται συνεχώς καλύτεροι, όπως γίνεται και σε κάποιο άρθρο του Wikipedia. Υπάρχουν καλά σεμινάρια στον ιστότοπο. Μπορείτε επίσης να διαβάσετε το blog τουUniversal Subtitles και να ακολουθήσετε το Universal Subtitles στο Facebook και στο Twitter.

Πώς ξεχωρίζει;

Η δακτυλογράφηση είναι μακράν το πιο χρονοβόρο μέρος του συνόλου της προσπάθειας για τον υποτιτλισμό, γι’αυτό η βελτιστοποίηση της αποδοτικότητας της δακτυλογράφησης, που κάνει το Universal Subtitles, διαχωρίζοντας αυτή την ενέργεια από την ενέργεια του συγχρονισμού ενός βίντεο κλιπ, είναι σωτήρια.

• Overstream  (www.overstream.net)

Το δωρεάν online Overstream Editor σας δίνει τη δυνατότητα να δημιουργήσετε και να συγχρονίσετε τους υπότιτλούς σας σε οποιοδήποτε online βίντεο κλιπ στα YouTube, Google Video, MySpace Video, Veoh, blip.tv, Archive.org και vimeo, να τους αποθηκεύσετε στο διακομιστή Overstream και να στείλετε ένα link για το υποτιτλισμένο overstream βίντεο, στους φίλους σας.

Πώς λειτουργεί;

Ο ευκολότερος τρόπος είναι να εγγραφείτε στον ιστότοπο και να προσθέσετε έναν ειδικό σελιδοδείκτη στη μπάρα εργαλείων του Firefox σας. Ενώ παρακολουθείτε ένα βίντεο σε οποιοδήποτε ιστότοπο, κάνοντας κλικ στο σελιδοδείκτη, εμφανίζεται μία απλή αλλά αποδοτική διεπιφάνεια, η οποία προσθέτει αναγνώσιμες λέξεις σε οποιοδήποτε σημείο του βίντεο κλιπ.

Για τα άλλα προγράμματα περιήγησης (browsers), πρέπει απλά να συνδεθείτε και να κάνετε κλικ στην ένδειξη ‘Create Overstream’ Υπάρχουν καλά σεμινάρια στον ιστότ&o

Web Editor: Claire Morvan Δημοσιεύθηκε: 03.08.2011 Τελευταία αλλαγή: 12.10.2011